Chabelle van der Pauw over fair pay en duurzaamheid bij IFFR
Chabelle van der Pauw is jaarrond Hoofd Productie bij IFFR. Ze werkte zo’n tien jaar als zzp’er in de culturele sector, onder meer acht jaar op de productieafdeling van het Nederlands Film Festival en bij Festival O. (voorheen Operadagen Rotterdam), voordat ze vorig jaar in dienst kwam bij IFFR. Chabelle is deelnemer van de Ketentafel Filmfestivals en zit in de werkgroep veilig en gezond werken en de werkgroep duurzaamheid van de ketentafel.
Van net te laat naar strategisch
Als freelancer verdiende Chabelle met minder dagen per week naar eigen zeggen zelfs iets meer dan nu. Toch koos ze bewust voor een jaarronde rol. “Bij het Nederlands Film Festival zat ik bijna een half jaar per jaar, en dan wilde ik dingen doorvoeren, maar was ik steeds net te laat om het goed te kunnen oppakken. Nu kan ik strategischer nadenken en dingen voor de langere termijn uitzetten. Ik deed op een gegeven moment ook veel opdrachten waarbij ik het kunstje een beetje aan het herhalen was, nu word ik meer uitgedaagd en kan ik mezelf beter ontwikkelen. Daarnaast brengt het meer zekerheid en structuur met zich mee.”
Van piek naar piek
Op de vraag hoe duurzaamheid volgens haar raakt aan fair practice bij filmfestivals, denkt Chabelle vooral aan duurzame inzetbaarheid. “Werken naar een piek toe geeft adrenaline, maar het is ook een periode waarin mensen veel gaan overwerken en er minder ruimte is voor een sociaal leven. Freelancers en producenten werken vaak van piek naar piek: ze maken de marathon af en beginnen daarna meteen weer aan de volgende sprint. Daar moeten we ons bewust van zijn, en voor elkaar zorgen.” Door de wet DBA zijn bij IFFR veel functies die voorheen freelance waren nu dienstverbanden geworden, met recht op compensatiedagen. “Bij een kort dienstverband ben je soms alweer weg voordat je daar ruimte voor hebt. Die contracten moeten dus wat langer doorlopen.” Daarnaast noemt ze een goede personeelsvertegenwoordiging en een vertrouwenspersoon, ook voor vrijwilligers, als basis waarin de sector de afgelopen tien jaar grote stappen heeft gezet.
Fair practice is de enige manier
De rekentool van Filmwerkwijs heeft ze getest. “Hij komt overeen met wat we in de Ketentafel hebben besproken, en met hoe ik mijn team inschaal.” IFFR heeft volgens Chabelle als een van de eerste festivals het voortouw genomen in de implementatie van de Ketentafel-afspraken en de wet DBA. “Ik hoop dat dat ook voor meer festivals gaat gelden: fair practice is de enige manier om een festival duurzaam te runnen. Anders is het onhoudbaar.” Bij IFFR is van elke functie openbaar in welke schaal die zit. “Iedereen kan het van elkaar inzien, zodat er geen scheve ogen ontstaan. Ook als ik met nieuwe collega’s praat, probeer ik ze gewoon goed in te schalen: ik vind dat je dit waard bent, en ik probeer binnen het budget het hoogste voor je eruit te halen.”
Een politiek vraagstuk
Over de balans tussen zzp-schap en loondienst is Chabelle genuanceerd. Door de wet DBA is er volgens haar een grijs gebied ontstaan: IFFR volgt de wet, en daar staat ze ook achter. Toch ziet ze een keerzijde. “Ik zie dat veel freelancers hun zaken heel goed op orde hebben: eigen pensioen, verzekeringen, een broodfonds. En dat ze in een tijdelijk dienstverband aan het eind van de streep minder overhouden. Dat is best zonde, en ik weet niet zo goed hoe we daar als sector mee om moeten gaan. Ik denk dat dat vooral een politiek vraagstuk is.” Dat weegt volgens haar het zwaarst voor mensen in een kort tijdelijk dienstverband. Voor wie jaarrond in loondienst werkt, brengt het juist zekerheid en de mogelijkheid voor een vast contract. “Maar dat blijft ook in een culturele sector die afhankelijk is van subsidies, politiek en een veranderend landschap, altijd ingewikkeld.”
(Foto: Chabelle op de loper, Van het Nederlands Film Festival, première film Mama, fotograaf Paulus van Dorste, 2022)